تبلیغات
معماری - بافت و نقش در معماری
تاریخ : 30 تیر 92 | 09:00 ب.ظ | نویسنده : محمد رضا بکایی
بافت و نقش در معماری



آیا تا به حال فکر کرده اید که چرا مردم در تمام دنیا به اشیاء قدیمی علاقه مندند ؟! یا مبلمان و اثاثیه ی جدید خود را با ترکیب یا قراردادن اشیاء قدیمی و آنتیک ، در فضاهای مختلف زندگی جای می دهند؟!
ما درعصر پلاستیک ، فولاد ، شیشه ، وینیل و مواد مصنوعی زندگی می کنیم !همه ی آن ها صاف و بدون بافت هستند و ترکیبی از یکنواختی و بی روحی در آن ها پیداست .امروزه در ساختن خانه ها و وسایل زندگی نوعی بازگشت به گذشته رواج یافته و بیشتر لوازم سنتی و قدیمی بازسازی و.احیا می شوند تا محیط زندگی خشن و ماشینی را تعدیل نمایند .

در موارد بسیاری اشیاء مورد استفاده نماینده ی گذشته ی ماست .پرده ها ، فرش ها ، طبقات چوبی ،رومیزی ولوازم دست ساز قدیمی همه پر از روح و بافت هستند و به راستی شخصیتی مستقل در معماری سنتی دارند .

تفاوت بسیاری بین یک نقاشی دیواری قدیمی و یک پوستر قاب شده در چهارچوبی فلزی و سرد وجود دارد.اما امروزه نبود بافت در اشیاء و فضاهای زندگی نوعی مدرنیزم به شمار می آید و بیشتر لوازم گران قیمت نیز صاف و بدون بافت و نقش هستند که از متریال های فلزی ، پارچه ها و مصالح ساده ساخته می شوند .

اما آیا به راستی این نوع لوازم و فضاها برای زندگی انسان سرشار از احساس و علاقه مند به طبیعت مناسب است ؟ قرن ها پیش نیاکان ما ، طبیعت را به محیط زندگی خود آوردند که با نگاهی به آثار قدیمی ، می توان نشانه هایی از طبیعت زنده را در درون نقش ها و بافت های آن ها دید و این هنر دلیل محکم وعلمی برای اثبات تفاوت انسان های گذشته و امروزی است !

بافت درهنرهای تجسمی مانند نقاشی ، گرافیک ، معماری و عکاسی ، یکی از مشخصه های مهم اثر و از ویژگی های زبان بصری است . بافت‌های ترسیمی را می‌توان با تغییر تراکم، تکرار و ترکیب خط ها، یا با ترکیب‌های مختلف تیره-روشنی و لکه‌های رنگ ایجاد کرد.

همچنین استفاده از ابزارهای مختلف بافت‌های گوناگونی می‌سازد . بافت‌های مختلف موجب حساسیت بخشیدن به سطح‌های گوناگون در اثر می‌شوند . هنگام مشاهده تنها تیرگی-روشنی‌دیده نمی‌شوند، بلکه حس بینایی و لامسه با هم ترکیب شده و نرمی، خشنی، سردی، سکون ، زبری ، گرمی و… احساس می گردد .

بافت و نقش ، اجزایی جدا نشدنی در طراحی و معماری به شمار می روند . این ابزار نیاز به همان توجهی دارند که در زمان طراحی به حجم ، رنگ ، نور و سایر موارد مهم می شود .

بافت و نقش از دو لحاظ قابل بررسی هستند : یکی از نظر شکل و محتوای بصری که درک آن با حس بینایی امکان پذیر است و دیگری خواص فیزیکی و متریال آن هاست که با حس لامسه قابل درک است که عواملی مثل نور، رنگ ، جنس ، فرم و زاویه ی قرارگیری ناظر در این مورد بسیار تاثیرگذار می باشد .

از ویژگی های یک بافت مناسب می توان به تعادل ، تناسب ، تداوم ، تاکید و تنوع اشاره کرد که وجود هر یک مستلزم وجود دیگری  و از اصول طراحی معماری است و به وسیله ی آن می توان خاصیتی از فضا یا عملکرد آن را بیان نمود .

روش های بسیاری برای ایجاد بافت و نقش در محیط زندگی وجود دارد .  که به طور خلاصه به بعضی موارد اشاره می شود :

ـ استفاده از فرش ها و موکت های طرح دار در کف  . ( برای این کار فرش ها و کناره های ایرانی و سنتی بسیار مناسب است . در کنار آن قالیچه های ترک ، چینی ، ترکمن و کناره های قفقازی نیز توصیه می شود ) .

ـ نصب تابلوهای نقاشی  با فریم های چوبی یا دست ساز با مواد طبیعی که دارای بافت و نقش هستند .

ـ استفاده از تابلوهای نقش برجسته در ابعاد بزرگ و کوچک در دیوارها  و حجم های برجسته در سقف و قسمت های مناسب در فضاها ی مختلف .

ـ استفاده از گلدان ها ی سفالی و طرحدار با گل های طبیعی  در گوشه ها و روی میزها  .

ـ ایجاد نگاره ی تزئینی در قسمتی از دیوارها به شکل حاشیه یا کادر و… .

ـ استفاده از سنگریزه های موجود در طبیعت وایجاد نقش های دیواری متناسب با فضای مورد نظر .

ـ استفاده از کاغذدیواری های طرحدار و دارای بافت با رنگ های مناسب و تلفیق آن با نور و سایر مصالح جلوه ی بصری زیبایی ایجاد می کند .

ـ استفاده از پارچه ها ، پرده ها ، رومبلی و رومیزی های متنوع و گلدار در فضاهای مسکونی .

ـ کفپوش ها ی ساخته شده از مصالح طبیعی نیز دارای بافت و شکل زیبایی هستند که استفاده از آن ها به صورت ترکیبی  می تواند بسیار زیبا باشد .

ـ گچبری ها ، هنر ویترای ( طراحی روی شیشه ) ، استیکرهای نقش های تزئینی و بافت دار ،کارهای تزئینی دستی خانگی مانند گلدوزی ، روبان دوزی و سایر هنرهای دستی در قالب تابلو یا استند های زیبا در حجم های متناسب با فضای مورد نظر نیز می توانند زیبایی را در محیط زندگی به وجود آورند .

منبع انتخاب مقاله : این مقاله پیش از این در مجله ایران آذین ، شماره ۱۱۱ چاپ شده است .



طبقه بندی: مقالات معماری،

  • قالب میهن بلاگ
  • مهم نیوز
  • ضایعات